به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی دهگلان شیدا، در عصری که سرعت انتشار تصاویر از شکلگیری اندیشه سبقت گرفته، مُد جدایی از انتخاب لباس محدود نمیشود به الگویی برای سبک زندگی، نوع نگرش و حتی تعریف ارزشهای فردی تبدیل شده است.
وقتی ظاهر، معیار ارزشگذاری میشود
زیباییدوستی یکی از ویژگیهای ذاتی انسان است و آراستگی همواره موردتأکید فرهنگ ایرانی و اسلامی بوده است، اما آنچه این روزها بیش از گذشته به چشم میآید، فاصلهگرفتن از مفهوم واقعی خوشپوشی و حرکت به سمت رقابتی بیپایان برای شبیه شدن به الگوهایی است که اغلب در فضای مجازی ساختهوپرداخته میشوند.
در چنین فضایی، بسیاری از افراد بهجای آنکه پوشش را بازتاب شخصیت خود بدانند، آن را وسیلهای برای جلبتوجه و کسب تأیید دیگران میبینند، تغییری که بهمرور، معیارهای ارزشگذاری در جامعه را نیز دگرگون میکند.
صنعتی که از تغییر سلیقه سود میبرد
امروزه صنعت مد یکی از بزرگترین بازارهای اقتصادی جهان به شمار میرود، بقای این صنعت در گرو آن است که هر فصل، سلیقه مردم را تغییر دهد و احساس نیازهای تازهای در آنان ایجاد کند.
به همین دلیل، بسیاری از کالاهایی که هنوز کیفیت و کارایی خود را حفظ کردهاند، تنها به دلیل تغییر ترندها کنار گذاشته میشوند، نتیجه این چرخه، افزایش مصرفگرایی، تولید زبالههای بیشتر و وابستگی روزافزون مصرفکنندگان به برندها و تبلیغات است.
فضای مجازی، کارخانه تولید سلیقه
رشد شبکههای اجتماعی، نقش تعیینکنندهای در گسترش مدگرایی داشته است، صفحات پرزرقوبرق، اینفلوئنسرها و تبلیغات هدفمند، سبک خاصی از زندگی را بهعنوان معیار موفقیت معرفی میکنند؛ سبکی که در بسیاری از موارد، فاصله زیادی با واقعیت زندگی مردم دارد.
تماشای مداوم این تصاویر، بهویژه برای نوجوانان، میتواند احساس نارضایتی از ظاهر، امکانات و حتی جایگاه اجتماعی را افزایش دهد و آنان را به سمت تقلیدهای پرهزینه سوق دهد.
فشار اقتصادی در سایه چشموهمچشمی
مدگرایی افراطی تنها یک مسئله فرهنگی نیست، بلکه آثار اقتصادی قابلتوجهی نیز بر خانوادهها بر جای میگذارد، خرید لباسها و کالاهای گرانقیمت صرفاً به دلیل نام یک برند، گاهی بخش قابلتوجهی از درآمد خانواده را صرف هزینههایی میکند که ضرورتی برای آن وجود ندارد.
در شرایطی که بسیاری از خانوارها با مشکلات معیشتی مواجه هستند، تبدیلشدن پوشش به ابزاری برای رقابت اجتماعی، نهتنها منطقی نیست بلکه میتواند زمینهساز نارضایتی، فشار روانی و افزایش شکافهای اجتماعی شود.
خوشپوشی با مد زدگی تفاوت دارد
هیچکس مخالف پوشیدن لباس زیبا، مرتب و متناسب نیست، خوشپوشی یعنی انتخاب آگاهانه بر اساس سلیقه، فرهنگ، شرایط اقتصادی و شأن اجتماعی، اما مد زدگی یعنی تصمیمگیری بر اساس خواسته شرکتهای تبلیغاتی و جریانهایی که هر روز استاندارد تازهای برای ظاهر افراد تعریف میکنند.
جامعهای که افراد آن با اعتمادبهنفس و بر اساس هویت خود انتخاب کنند، آرامش بیشتری خواهد داشت تا جامعهای که همه در تلاشاند تنها شبیه دیگران باشند.
احیای مد ایرانی، ضرورتی فرهنگی
ایران با پیشینه غنی فرهنگی، هنرهای اصیل، صنایعدستی و تنوع اقلیمی، ظرفیت بالایی برای طراحی و توسعه مد بومی دارد، استفاده از طرحها و الگوهای برگرفته از فرهنگ ایرانی میتواند ضمن حمایت از تولید داخلی، هویت فرهنگی جامعه را نیز تقویت کند.
سرمایهگذاری بر طراحان داخلی و معرفی پوششهایی متناسب بافرهنگ و نیاز جامعه، میتواند جایگزینی مناسب برای الگوهای وارداتی و تقلیدی باشد که گاه هیچ سنخیتی با سبک زندگی ایرانی ندارند.
مد زمانی ارزشمند است که به ابزاری برای نمایش سلیقه، خلاقیت و اصالت تبدیل شود، نه وسیلهای برای سنجش ارزش انسانها، جامعهای که شخصیت، اخلاق، دانش و توانمندی افراد را بر ظاهر آنان مقدم بداند، از آسیبهای فرهنگی و اقتصادی مدگرایی افراطی در امان خواهد ماند.
یادداشتی از محمد خالدیان
